{"id":3148,"date":"2025-04-07T12:54:06","date_gmt":"2025-04-07T10:54:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/verlueren-frenn\/"},"modified":"2025-11-24T16:22:01","modified_gmt":"2025-11-24T15:22:01","slug":"verlueren-frenn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/letzebuerg\/verlueren-frenn\/","title":{"rendered":"Verlueren Fr\u00ebnn"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kappfoto \u2013 Stockfoto vu Alamy<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

<\/p>\n\n

Zu L\u00ebtzebuerg war et, w\u00e9i iwwerall am Nazi-besaten Europa, eng h\u00e9ich riskant Saach, an der Resistenz ze sinn. De Pierre Schon huet e puer gutt Fr\u00ebnn a Komerode verluer w\u00e4rend de v\u00e9ier an eng hallef Joer, d\u00e9i d\u2019Nazie L\u00ebtzebuerg besat haten. <\/p>\n\n

Raymond Petit<\/h2>\n\n

Enn 1941, \u00ebnner \u00ebmmer m\u00e9i staarker Iwwerwaachung vun der Gestapo, ass de Raymond Petit, deen den Alias \u201cFernand Schmitt\u201d oder \u201cAC13\u201d ugeholl hat, \u00ebnnergedaucht. Hie gouf eng gew\u00ebssen Z\u00e4it vum Pierre Schon am Familljenhaus verstoppt a gesch\u00fctzt. Hie war e wichtege Member a Matgr\u00ebnner vun der LPL zu Iechternach. Trotz de grousse Risiken huet de Raymond Petit seng Resistenzaarbecht weidergefouert. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Den 21. Abr\u00ebll 1942 huet d\u2019Gestapo versicht, hien zu Berdorf ze verhaften. De Raymond Petit huet zwee vun den d\u00e4itschen Zaldoten erschoss an, fir d\u2019Gefaangenschaft ze vermeiden, huet hien sech selwer mat senger leschter Kugel erschoss; andeems hie s\u00e4i Liewe geopfert huet, huet hien seng Komeroden an der Resistenz gesch\u00fctzt. Hie war just 22 Joer al. <\/p>\n\n

Aloyse Kremer an d’Famill Kremer<\/h2>\n\n

An der L\u00ebtzebuerger Patriotescher LPL hunn den Aloyse Kremer a s\u00e4i Brudder Eug\u00e8ne zesumme mat dem Pierre Schon geschafft, fir eng grouss Zuel Leit, d\u00e9i vun den Nazie verfollegt goufen, an d’Belsch ze br\u00e9ngen. D\u2019Foto hei dr\u00ebnner weist de Pierre Schon an den Aloyse Kremer am Abr\u00ebll 1944, w\u00e9i si Fl\u00fcchtlingen op der belscher Grenz h\u00ebllefen. Vun l\u00e9nks no riets si de Robert Borman, de Jany an Norbert Morn, den Aloyse Kremer an de Pierre Schon. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Foto \u00a9 L.P.P.D. <\/p>\n\n

V\u00e9ier Membere vun der Famill Kremer aus Biwisch, engem klengen Duerf no bei \u00cblwen, waren aktiv Membere vun der LPL-Widderstandsbeweegung.Ufangs vun 1941 bis 1943 huet de Pierre Schon zesumme mat dem Aloyse Kremer geschafft, fir Deserteuren, frans\u00e9isch Krichsgefaangener a Fallschiermspr\u00e9nger iwwer d\u2019staark bewaachte Grenz vu L\u00ebtzebuerg an d’Belsch ze br\u00e9ngen.G\u00e9int Enn 1943 huet den Aloyse Kremer missen an d’Belsch fl\u00fcchten, fir ze vermeiden, an d\u2019D\u00e4itsch Arm\u00e9i agezunn ze ginn. Fir d’\u00e9ischt war hien an enger Wunneng, d\u00e9i s\u00e9cher war, \u00ebnnerbruecht an duerno ass hien dem belsche Maquis b\u00e4igetrueden; de Maquis hat de Pierre Schon n\u00e9ng M\u00e9int virdrun no sengem Entkommen aus der Gestapo kenne gel\u00e9iert. Zesumme waren si weider als Passeuren aktiv un der belscher Grenz. N\u00ebmmen dr\u00e4i M\u00e9int no der Foto (hei uewen) ass den Aloyse am Juli 1944 zer\u00e9ck op L\u00ebtzebuerg komm, fir s\u00e4i Brudder Eug\u00e8ne ze \u00ebnnerst\u00ebtzen, deen hien op der l\u00ebtzebuergescher S\u00e4it ersat hat. Hien huet 40 Idendit\u00e9itskaarten, Suen a Fotoe fir d\u00e9i n\u00e4chst Grupp Fl\u00fcchtlinge matbruecht. Zu Amperloup, a der Belsch, huet den Aloyse d\u2019Opmierksamkeet vun zwee d\u00e4itsche Grenzbeamten op sech gezunn, d\u00e9i gefuerdert hunn, datt hie sollt stoe bleiwen. Awer well hien un d\u2019wichteg Informatioun geduecht huet, d\u00e9i hie mat sech gedroen huet, ass hie gefl\u00fccht. Si hunn op hie gezielt an hien ugeschoss. Hien ass weider an e Feld gelaf, huet de Rucksak mat de kompromett\u00e9ierenden Dokumenter falle gelooss, ass esou w\u00e4it wei m\u00e9iglech weidergaangen an ass du kollab\u00e9iert. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Hie gouf gefaange geholl an an d\u2019Gestapo-Haaptquart\u00e9ier an der Villa Pauly an der Stad L\u00ebtzebuerg bruecht. Zum Gl\u00e9ck hunn d\u2019D\u00e4itscher net de Rucksak er\u00ebmfonnt, deen hie bei sech hat \u2013 eng grouss Erliichterung fir d\u2019Netzwierk. Trotz sengen Aschosswonnen huet hien d\u2019Gestapo-Verh\u00e9ier an d\u2019M\u00ebsshandlung ausgehalen, ouni eppes ze verroden. Hien wier vl\u00e4icht mat enger Prisongsstrof dovu komm, wann et net eng batter Wendung vum Schicksal ginn h\u00e4tt. <\/p>\n\n

Sechs Woche m\u00e9i sp\u00e9it hunn zwee l\u00ebtzebuergesch Zwangsrekrut\u00e9iert, d\u00e9inen hie gehollef hat iwwer d\u2019Grenz ze fl\u00fcchten an als Resistenzler an engem B\u00ebschcamp an der Belsch \u00ebnnerbruecht hat, decid\u00e9iert, zer\u00e9ck op L\u00ebtzebuerg ze goen. Si waren der Meenung, de Krich wier geschw\u00ebnn eriwwer a si haten Heemw\u00e9i. Si goufen awer verhaft a vun der Gestapo verh\u00e9iert; d\u00e9i wollt w\u00ebssen, wien hinnen urspr\u00e9nglech bei der Flucht a Richtung Belsch gehollef hat. Am Glawen, datt den Aloyse net m\u00e9i gelieft huet, hunn si s\u00e4in Numm verroden. Resistenzler goufe gel\u00e9iert, just Nimm vu Leit ze nennen, d\u00e9i scho verstuerwe waren. D\u2019Gestapo huet den Aloyse an engem Ambulanzwon fir eng Konfrontatioun bruecht. D\u2019Spill war eriwwer, an den Aloyse Kremer huet missen nach eng K\u00e9ier viru Geriicht kommen. <\/p>\n\n

Den 1. September 1944 gouf hien zum Doud verurteelt. Nodeems seng Wonne geheelt waren, gouf hie w\u00e9inst dem Umarsch vun den Alli\u00e9ierte weider an d\u2019d\u00e4itsch Festung zu Torgau a Sachsen ageliwwert a gouf den 19. Januar 1945, n\u00ebmmen e puer Deeg nom 22. Gebuertsdag, duerch een Exekutiounskommando \u00ebmbruecht. Manner w\u00e9i eng Woch duerno goufen di lescht d\u00e4itsch Truppen aus L\u00ebtzebuerg zr\u00e9ckgedr\u00e9ckt an dat ganzt Land gouf befreit. <\/p>\n\n

Den Aloyse huet kuerz viru senger Hiriichtung lescht Gr\u00e9iss un seng Famill an seng Fr\u00ebnn hannerlooss. Mat Bl\u00e4ist\u00ebft hannen op eng Passfoto geschriwwen, gouf d\u00ebse kuerze Message e puer Joer m\u00e9i sp\u00e9it vun engem Iwwerliewende Prison\u00e9ier zer\u00e9ck op L\u00ebtzebuerg bruecht. (Quell: Eug\u00e8ne Kremer, Buch Uns\u00e4gliches Schicksal) <\/p>\n\n

\u201cL\u00e9if, onvergiesslech Mamm, meng l\u00e9if Ges\u00ebschter a meng ganz Famill, Kr\u00e4ischt net, ech sinn doheem. Si hu mir m\u00e4in onsch\u00ebllegt Liewe geholl. Wann Dir nach lieft, passt gutt op Iech op. Do uewen am Himmel gesi mir eis er\u00ebm. Villmools Gr\u00e9iss un all meng Komeroden. Aloyse Kremer\u201d
<\/p>\n\n

D\u00e9i zwee Resistenzler goufe verurteelt an no dem Krich nees fr\u00e4igelooss. Wat muss et eng schw\u00e9ier Lascht op hirem Gew\u00ebsse gewiescht sinn, d\u00e9i si s\u00e9cherlech nach vill Joer verfollegt huet.
<\/p>\n\n

D\u2019Mamm Anne Kremer gouf am August 1944 w\u00e9inst hirer Aktivit\u00e9it an der Resistenz vun der Gestapo festgeholl. Schw\u00e9ier geschw\u00e4cht duerch d’Misshandlungen, d\u00e9i si bei der Gestapo erlidden huet, gouf si duerno an d\u2019Konzentratiounslager Ravensbr\u00fcck deport\u00e9iert, wou si am M\u00e4erz 1945 gestuerwen ass, just e puer Wochen ier d\u2019Lager vun der Rouder Sowjetarm\u00e9i befreit gouf. Si war 53 Joer al. De Brudder L\u00e9opold Kremer ass 1939 an d\u2019L\u00ebtzebuerger Arm\u00e9i gaangen. Am Dezember 1940 gouf hie fir eng Ausbildung als d\u00e4itsche Polizist op Weimar bruecht. Well hien 1942 refus\u00e9iert huet, dem Hitler den Eed ze schwieren, gouf de L\u00e9opold an d\u2019Konzentratiounslager Dachau gesch\u00e9ckt. Hien huet d\u2019Schwieregkeeten am Lager bis zur Befreiung den 29. Abr\u00ebll 1945 ausgehalen a koum am Summer 1945 zr\u00e9ck a L\u00ebtzebuerg D\u2019Schw\u00ebster Lina Kremer huet aktiv un de Resistenzaktioune vun der Famill deelgeholl. No hirer Arrestatioun gouf si och vun der Gestapo gefoltert. Mat hirer Mamm gouf si am August 1944 an d\u2019Konzentratiounslager Ravensbr\u00fcck deport\u00e9iert an am M\u00e4erz 1945 op Bergen-Belsen transfer\u00e9iert. Si huet Typhus krut a gouf am leschte Moment gerett, w\u00e9i d\u2019Lager am Mee vun de Britte befreit gouf. Mat der H\u00ebllef vum Roude Kr\u00e4iz an engem kriteschem Zoustand gouf si op Schweden transport\u00e9iert, wou si hir Genesungsz\u00e4it a Quarant\u00e4n huet misse verbr\u00e9ngen, ier si endlech zr\u00e9ck an d\u2019L\u00ebtzebuerger Heemecht zer\u00e9ckbruecht gouf. Si g\u00ebtt vun alle Leit, d\u00e9i si kennen, als l\u00e9if, selbstlos a gener\u00e9is Fra an Er\u00ebnnerung gehalen. D\u2019traureg Erfarungen, d\u00e9i si am Krich gemaach huet, hunn hir Gesondheet dauerhaft beschiedegt. Leider ass si schonn am jonken Alter vun 39 Joer gestuerwen. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Lina Kremer<\/p>\n\n

De Brudder Eug\u00e8ne Kremer huet seng Passeur-Aktioune weidergefouert a gouf am Juli 1944 verstoppt, fir ze vermeiden, an d\u2019d\u00e4itsch Arm\u00e9i agezunn ze ginn, wou hien ouni Zweiwel un d’Front g\u00e9int d\u2019Roud Arm\u00e9i am Oste h\u00e4tt misse goen. Hien huet iwwerlieft, fir d\u2019Befreiung vum Land am Joer 1945 ze erliewen. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Un d\u2019Sacrific\u00eb vun der Famill Kremer g\u00ebtt duerch e Monument an hirem Heemechtsduerf Biwisch er\u00ebnnert, dat 1985 ageweit gouf.<\/p>\n\n

Ernest Delosch<\/h2>\n\n

Ernest Delosch, en Noper a Fr\u00ebnd vum Pierre an e wichtege Member vu sengem direkte Passeurnetz, gouf am Juli 1943 verhaft, am Gronnprisong festgehalen a brutal vun der Gestapo an der Villa Pauly verh\u00e9iert. De 4. Februar 1944 gouf hien zesumme mat dem Michel Spaus \u2014 engem erfuerene Passeur aus dem L\u00ebtzebuerger Duerf Tratten, ganz no bei Biwisch, a Papp vu f\u00ebnnef Kanner \u2014 an dem Henri Ameil, dee besch\u00ebllegt gouf, Sabotage g\u00e9int wichteg Installatiounen duerchzef\u00e9ieren, an de Prisong Klingelp\u00fctz zu K\u00f6ln bruecht. N\u00ebmmen dr\u00e4i Deeg m\u00e9i sp\u00e9it, de 7. Februar, goufen all dr\u00e4i M\u00e4nner zum Doud verurteelt. Den 8. Februar goufen si duerch d\u2019Guillotine exekut\u00e9iert, nodeems si d\u2019Gelee\u00ebnheet haten, hire Famille lescht Br\u00e9iwer op D\u00e4itsch ze schreiwen. Den Ernest Delosch war 36 Joer al; de Michel Spaus war 43 Joer al. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Den Ernest gouf anscheinend vum Jules verroden, engem Gestapo-Informant, deen sech als l\u00ebtzebuergeschen Zaldot an der d\u00e4itscher Arm\u00e9i ausginn hat, an deen H\u00ebllef bei der Flucht gebraucht huet. Warscheinlech dee selwechte Jules, deen d\u2019Marie-Louise Didier verroden huet. Direkt nom Krich ass de Jules gefl\u00fccht, fir seng Famill a Frankr\u00e4ich ze besichen, mee bei sengem Retour op L\u00ebtzebuerg huet e Begr\u00e9issungscomit\u00e9 op hie gewaart, an hie gouf festgeholl a verh\u00e9iert. Well hie keen Auswee m\u00e9i gesinn huet, huet hien duerno am Prisong Selbstmord gemaach. <\/p>\n\n

De Michel Spaus an seng Mataarbechter hunn ongef\u00e9ier 100 Zwangsrekrut\u00e9ier a frans\u00e9isch Krichsgefaangener gehollef, an d’Belsch ze fl\u00fcchten. Am Juli 1943 gouf hie festgeholl a gouf vun der Gestapo an der Villa Pauly reegelm\u00e9isseg brutal gefoltert. No d\u00ebsem Joer, am November, goufen seng Fra an hir f\u00ebnnef jonk Kanner an en Erz\u00e9iungs-Lager a Schlesien deport\u00e9iert, wou si zum Gl\u00e9ck alleguer iwwerlieft hunn. De Verrot, deen zur Festnam vum Michel a senger leschter Exekutioun gefouert huet, gouf sp\u00e9ider op en Nazi-Informant mam Numm L\u00e9on D. zr\u00e9ckverfollegt. <\/p>\n\n

Laut N\u00e9ckel Kremer a sengem Buch “Er\u00ebnnerungen un Deemools<\/em>” gouf de L\u00e9on D. vun der belscher Arm\u00e9e blanche <\/em> (eng Grupp, d\u00e9i Deel vun der belscher Resistenz war) festgehalen an duerno verh\u00e9iert. Offensichtlech ass dat Ganzt net gutt fir hien ausgaangen, well hie gouf ni m\u00e9i an der \u00cbffentlechkeet gesinn. <\/p>\n\n

Hei dr\u00ebnner ass eng Foto vum ber\u00fc\u00fcmt-ber\u00fcchtegte Prisong Klingelp\u00fctz zu K\u00f6ln, wou iwwer 1000 Leit \u00ebmbruecht goufen, dor\u00ebnner 21 L\u00ebtzebuerger w\u00e4rend der Nazi-Z\u00e4it, d\u00e9i meescht duerch K\u00e4ppen. D\u00ebse Prisong gouf als zentral Plaz fir Exekutiounen vu Resistenzler aus dem besate Westeuropa benotzt. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Klingelp\u00fctz Prisong zu K\u00f6lle. Foto vun der F\u00e9d\u00e9ration des enrol\u00e9s de force, L\u00ebtzebuerg. <\/p>\n\n

Nuecht- a Nuebel-Dekreet (Nacht und Nebel \u2013 NN)<\/h2>\n\n

Am Dezember 1941 huet den Adolf Hitler den “Nacht-und-Nebel-Dekret<\/a>” agefouert, eng geheim Nazi-Direktiv, d\u00e9i drop gezielt war, d\u2019Resistenzbeweegungen an d\u2019politesch Gefaangener an de vun den Nazie besate westleche L\u00e4nner \u2013 besonnesch a Frankr\u00e4ich, an der Belsch, zu L\u00ebtzebuerg an an den Niederlanden \u2013 ze terroris\u00e9ieren an zum Schweigen ze br\u00e9ngen. Haaptzil war ee psychologesche Krich: d\u2019Bev\u00eblkerung ze terroris\u00e9ieren, andeems Leit ouni Prozess verschwannen \u2014 ouni Exekutiounsregister oder souguer ouni Begriefnesplazen. <\/p>\n\n

D\u00ebse Dekreet gouf vum Feldmarschall Wilhelm Keitel (Oberkommando vun der Wehrmacht) \u00ebmgesat, deen erkl\u00e4ert huet, datt \u201eEffektiv an dauerhaft Ofschreckung n\u00ebmmen duerch Doud oder Moossnamen erreecht ka ginn, d\u00e9i d\u2019Famill a Bev\u00eblkerung iwwert d\u2019Schicksal vum T\u00e4ter ons\u00e9cher maachen.\u201c Klingelp\u00fctz huet als Plaz fir d\u2019Duerchf\u00e9ierung vum Nuecht- a Niwwel-Dekreet ged\u00e9ngt. D\u2019Kierper vun den exekut\u00e9ierte Prisongsgefaangene goufen dacks un anatomesch Instituter zu K\u00f6ln an an Nopeschstad gesch\u00e9ckt, fir d\u2019Begriefnis oder d’Identifikatioun ze verh\u00ebnneren. <\/p>\n\n

D\u00ebst huet d\u2019Resistenzbeweegungen net ofgeschreckt; amplaz huet et hir courag\u00e9iert Memberen nach m\u00e9i virsiichteg gemaach w\u00e4rend de Gestapo-Razzien, d\u00e9i 1942 ugefaangen hunn; d’Resistenzler waren sech bewosst iwwer d\u2019schwiereg Konsequenze, mat deenen si ze dinn h\u00e4tten, dor\u00ebnner och d\u2019Gefor vun der Deportatioun vu Familljememberen. <\/p>\n\n

\n
Weider<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kappfoto \u2013 Stockfoto vu Alamy Zu L\u00ebtzebuerg war et, w\u00e9i iwwerall am Nazi-besaten Europa, eng h\u00e9ich riskant Saach, an der […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4471,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-3148","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3148"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4094,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3148\/revisions\/4094"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}