{"id":3077,"date":"2025-04-07T12:53:35","date_gmt":"2025-04-07T10:53:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/pierre-schon-1941-bis-1943\/"},"modified":"2025-11-24T16:22:02","modified_gmt":"2025-11-24T15:22:02","slug":"pierre-schon-1941-bis-1943","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/letzebuerg\/pierre-schon-1941-bis-1943\/","title":{"rendered":"Pierre Schon 1941 bis 1943"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\"The<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

Foto: De Pierre (ganz riets) br\u00e9ngt Fl\u00fcchtlingen no enger Nuecht an enger Scheier iwwer d\u2019Grenz an d\u2019Belsch. \u00a9 L.P.P.D. <\/p>\n\n

Ee Passeur mat Erfarung a Verm\u00ebttler vun Haiser, d\u00e9i s\u00e9cher waren<\/h2>\n\n

T\u00ebscht 1941 a 1944 huet de Pierre Schon m\u00e9i w\u00e9i 100 Leit verstoppt a s\u00e9cher an d\u2019Fr\u00e4iheet gefouert: Alli\u00e9iert Fligerpiloten, d\u00e9i iwwer Europa erofgeschoss goufen, gefl\u00fccht frans\u00e9isch Krichsgefaangener, Judden, l\u00ebtzebuergesch Deserteuren, d\u00e9i an d\u00e4itsch Arm\u00e9i gezwonge goufen, an aner Resistenzk\u00e4mpfer. Vill vun hinnen hu grouss Risiken op sech geholl, och schw\u00e9ier Strof oder souguer de Doud, wann se vun de Besatzer gefaange gi sinn.En LPL-Member w\u00e9i de Pierre hu B\u00ebschwee\u00ebr benotzt, fir Leit an d\u2019Belsch ze br\u00e9ngen. E puer Leit goufen als \u00e9ischt am grousse Familljenhaus zu Di\u00ebnjen verstoppt oder an anere s\u00e9chere Plazen, d\u00e9i hien zesumme mat lokale Resistenzmemberen opgeriicht hat. Anerer hunn sech am B\u00ebsch t\u00ebscht Di\u00ebnjen a W\u00e4icherdang verstoppt, Verstoppches, d\u00e9i hie mat gebaut huet, fir gefl\u00fccht frans\u00e9isch Krichsgefaangener, Deserteuren an alli\u00e9iert Parachutisten opzehuelen. Wann d\u2019Z\u00e4it koum, dass sie hu misse fortkommen, huet hien si an der Nuecht duerch d\u00e9if B\u00ebscher an dunn iwwert d\u2019Felder an d\u2019Belsch begleet. <\/p>\n\n

Normalerweis huet sech d\u2019Grupp g\u00e9int 22:00 Auer prett gemaach an d\u2019Grenz g\u00e9int M\u00ebtternuecht iwwerschratt, wann di d\u00e4itsch Grenzbeamten Schichtwiessel haten. D\u2019Wanderung dohin an zr\u00e9ck, meeschtens an der D\u00e4mmerung oder an der d\u00e4ischter Nuecht, huet e puer Stonne gedauert a war ongef\u00e9ier 11 km oder 7 Meilen an all Richtung. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Schl\u00ebsselduerfer a giel mark\u00e9iert. Belgo-l\u00ebtzebuergescht Grenz a rosa <\/p>\n\n

D\u2019Plaze fir Jongen ze verstoppen waren haapts\u00e4chlech \u00ebnnerierdesch Bunkeren oder an der S\u00e4it vun engem Bierg gebaut, ganz r\u00fcdiment\u00e4r, awer gutt getarnt. Am Wanter waren d\u2019Plaze ganz kal. Leit aus der Noperschaft mat vill Mut hunn Iessen am B\u00ebsch depos\u00e9iert, dat dann am D\u00e4ischtere wech geholl gouf. Heiansdo haten d\u2019Stoppches e schw\u00e9ieren Uewe fir ze kachen, deen duerch de B\u00ebsch an d’Stoppches huet misste bruecht ginn, fir waarm Gedr\u00e9nks ze maachen an geh\u00ebtzt huet. De Pierre Schon huet weider um Familljebauerenhaff gewunnt an huet reegelm\u00e9isseg selwer Iesse bei d’Jongen an d’Stopp bruecht. <\/p>\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n

Fotoen \u00a9 Visit Eislek<\/p>\n\n

Zesumme schaffen<\/h2>\n\n

De Pierre huet zesumme geschafft mat aneren LPL-Memberen an de Passeuren Ernest Delosch an Aloyse Kremer. Hir Route war via Di\u00ebnjen op Buret a T\u00e9iweng (Tavigny), kleng Dierfer an der Belsch no bei der Grenz. Hir wieder Rees huet dacks op L\u00ebmerl\u00e9-R\u00e9iteng (Limerl\u00e9-Retigny) an op Bursch (Bourcy) gefouert, Dierfer an der Belsch mat enger Zuchverbindung, d\u00e9i och net w\u00e4it vun der Grenz ewech waren. Hien huet eng Serie vu s\u00e9chere Plazen an der G\u00e9igend vun der Grenz opgeriicht, fir seng Aktiounen als Passeur ze \u00ebnnerst\u00ebtzen. \u00cbnner anerem huet hie mat der Marie-Louise Didier zesummegeschafft, fir eng Zuel vu Leit an hirem Familljenhaus zu Buret an der Belsch ze verstoppen. D\u2019Marie-Louise Didier war Member vun der belscher Resistenz, d\u00e9i sech op Renseignementsservice an d\u2019Verdeele vun underground Materialie fokuss\u00e9iert huet.
<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Am Juli 1943 gouf si verroden, verhaft a vun der Gestapo verh\u00e9iert. W\u00e4rend dem Verh\u00e9ier huet d\u2019Gestapo de Numm vun hirem Verr\u00e9ider Jules aus Versinn verroden. Si gouf 4 M\u00e9int an Isolatioun gehalen an dacks schlecht behandelt, huet awer refus\u00e9iert ze gestoen, datt si Fl\u00fcchtlingen Asyl gebueden huet. Am Oktober 1943 gouf si an d’ KZ Ravensbr\u00fcck deport\u00e9iert a m\u00e9i sp\u00e9it op Neu-Brandenburg iwwerfouert. Do, \u00ebnner brutale Bed\u00e9ngungen, hunn d\u00e9i meescht Intern\u00e9iert net iwwerlieft, well se gezwonge goufen 10 bis 12 Stonnen den Dag an enger Fabr\u00e9ck \u00ebnner knapper Versuergung ze schaffen. <\/p>\n\n

W\u00e9i d’Rout Arm\u00e9i nach just 15 Kilometer ewech war, hunn d\u2019Nazien d\u2019Intern\u00e9iert op en Doudesmarsch an en anert Lager gefouert. D’Marie-Louise konnt bal net m\u00e9i stoen, mee si huet d\u00e9i lescht Kraaft zesummegefaasst, fir \u00ebnner dem Schutz vun der D\u00e4ischtert ze fl\u00fcchten. No enger kuerzer Paus ass si op Schwerin gefuer, wou brittesch Truppen si fonnt an zer\u00e9ck op d’ Bee gehollef hunn. Am Summer 1945 gouf si endlech an hier Heemecht an d’ Belsch zer\u00e9ckbruecht. <\/p>\n\n

H\u00ebllef fir jiddesch Deport\u00e9iert<\/h2>\n\n

Am Joer 1941 hunn d\u2019D\u00e4itscher ugefaangen, L\u00ebschte vu Judden zesummenzestellen an d\u2019antisemittesch Moossnamen ze versch\u00e4erfen. Am Oktober 1941 hunn d\u2019d\u00e4itsch Autorit\u00e9iten ugefaangen, Judden aus L\u00ebtzebuerg ze deport\u00e9ieren. Dr\u00e4ihonnert goufen am Lager F\u00ebnnefbrunnen<\/a> (op frans\u00e9isch Cinqfontaines) no bei \u00cblwen intern\u00e9iert. D\u00ebst Lager, gelee\u00ebn an engem fr\u00e9iere Klouschter, huet als Transit ged\u00e9ngt, ier d\u2019Leit 1942 an di gr\u00e9isser Vernichtungslager deport\u00e9iert goufen. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

De Pierre Schon huet gef\u00e4lschten Identit\u00e9itskaarten un e puer vun de Deport\u00e9ierte weiderginn, fir hinnen ze h\u00ebllefen, dem Lager ze entkommen, mat der Absicht, si ze verstoppen an dann iwwert d\u2019Grenz an d\u2019Belsch ze begleeden. Hien huet och gehollef, Iesse fir d\u00e9i am Lager F\u00ebnnefbrunnen ze liwweren, w\u00e9i d\u2019Ratioune vun den Nazie reduz\u00e9iert goufen, an huet och Iessensbonge gesammelt. D\u00e9i meeschten Z\u00e4it war d\u2019Lager net ze schw\u00e9ier vun den D\u00e4itschen iwwerwaacht. An d\u00e4r Z\u00e4it si vill Judden zu L\u00ebtzebuerg verstoppt ginn oder an d\u2019Nopeschl\u00e4nner gefl\u00fccht, fir der Verhaftung ze entkommen. Vill hunn d\u2019Resistenzbeweegunge kontakt\u00e9iert, fir H\u00ebllef ze kr\u00e9ien. <\/p>\n\n

D\u2019polnesch Verbindung<\/h2>\n\n

Am Februar 1943 huet de Pierre Schon warscheinlech eng vun den \u00e9ischten Aktioune vun d\u00e4r Z\u00e4it an der Resistenz duerchgefouert, d\u00e9i vill Mutt ofverlaangt huet.Als humanit\u00e4ren an \u00ebmmer m\u00e9i besuergte M\u00ebnsch, w\u00e9i vill aner, inform\u00e9iert iwwert d\u2019verschlechtert Situatioun vun de Judden an de politesche Gefaangenen, ass hien am Februar 1943 mat engem Camion mat m\u00e9i w\u00e9i 1000 kg Liewensm\u00ebttel op d\u2019Schlass Boberstein gefuer. Hien huet eng gef\u00e4lscht Identit\u00e9it an eng gef\u00e4lscht Autorisatioun benotzt, d\u00e9i hien am Noutfall um Wee gebraucht huet. D\u2019Schlass Boberstein war en Nazi-Internements- a Forced-Labour- Lager fir deport\u00e9iert L\u00ebtzebuerger am Hirschbergtal, dat haut zu Polen geh\u00e9iert, an huet e puer honnert Leit opgeholl. Ufanks 1943 hunn d\u2019Intern\u00e9iert \u00ebmmer m\u00e9i Honger gelidden, well se \u00ebmmer m\u00e9i kleng Ratioune kritt hunn an \u00ebnner ganz haarden \u00cbmst\u00e4nn hunn iwwerliewe missten. <\/p>\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n

Foto l\u00e9nks uewen: Loftbild vum Schlass Boberstein mat de Bauten dobausse. Riets: Alldagsliewen am Lager Boberstein a Schlesien. (Centre de Documentation et de Recherche sur la R\u00e9sistance) <\/p>\n\n

Zu enger Z\u00e4it, wou d’Liewensm\u00ebttel streng kontroll\u00e9iert goufen, huet de Pierre Schon m\u00e9i w\u00e9i 1.000 Kilogramm u Liewensm\u00ebttel vum Familljenhaff an den Nopeschh\u00e4ff an der Eisl\u00e9cker Gegend organis\u00e9iert. Mat engem kloren Ziel an Nerven aus Stol huet hien d\u2019Liewensm\u00ebttel duerch d\u2019Nazid\u00e4itschland bis op d\u2019Schlass Boberstein transport\u00e9iert. Eng Rees vu ronn 1.000 Kilometer an eng Richtung. D\u2019Faart, d\u00e9i bal 30 Stonne gedauert huet an duerch vill Kontrollpunkte gefouert huet, war eng courag\u00e9iert a bal onvirstellbar Leeschtung. <\/p>\n\n

Zwou Persounen, d\u00e9i vum Pierre Schon an archiv\u00e9ierten Dokumenter als Zeien ernimmt goufen, waren den Auguste Collart<\/a>, fr\u00e9iere Buergermeeschter vu Beetebuerg an Deput\u00e9ierten, an de Jean Peusch, e bekannte lokale Politiker, dee vun 1946 bis 1964 DP-Buergermeeschter vu Klierf war an och Member vun der Chamber war. Di zwee Leit, Bekannte vum Pierre Schon, sinn als Politesch Prison\u00e9ier deport\u00e9iert ginn, zesumme mat hire Familljen a waren zu deem Z\u00e4itpunkt, wou de Pierre Schon zu Boberstein ukomm ass, am Lager Boberstein intern\u00e9iert. Den Auguste Collart war ee Resistenzler, mee d’Preisen hunn et net f\u00e4erdeg bruecht, et ze beweisen. Als Royalist a Patriot huet hien sech an aristokratesche Kreesser beweegt a grouss Zommen un d’Resistenz an d\u00e9i Deport\u00e9iert gespent. <\/p>\n\n

Sou eng courag\u00e9iert Initiativ wier net m\u00e9iglech gewiescht ouni d\u2019diskret \u00cbnnerst\u00ebtzung vun der Gemeinschaft vun de Bauere, d\u00e9i wie Pech a Schwiefel zesumme gehalen hunn, ronder\u00ebm Klierf, a vun deenen der vill an der Resistenz aktiv waren. No dem Krich, huet d\u2019polnesch Regierung dem Pierre eng Medail verlee\u00ebnt als Zeeche vum Merci fir seng humanit\u00e4r H\u00ebllef w\u00e4rend dem Krich.<\/p>\n\n

Eng nei Identit\u00e9it<\/h2>\n\n

D\u2019LPL konnt Honnerten aus verschiddene Gruppe verstoppen an hinnen zur Flucht verh\u00ebllefen. Gl\u00e4ichz\u00e4iteg hunn d\u00ebs Leit Iesse gebraucht, sou datt d\u2019Resistenzbeweegung Iessbongen nogedr\u00e9ckt an Identit\u00e9itskaarte vun allen Zorte gef\u00e4lscht huet, fir d’ Leit zu L\u00ebtzebuerg d\u2019Iwwerliewe m\u00e9iglech ze maachen. Well si an enger Gemeinschaft vu Bauere geschafft hunn, konnt och e b\u00ebsse Liewensm\u00ebttel diskret ofgezweigt ginn, fir d\u00e9i, d\u00e9i verstoppt gelieft hunn, ze ern\u00e4ren. <\/p>\n\n

De Pierre Schon konnt Identit\u00e9itskaarte f\u00e4lschen an hat souwuel Schablounen ew\u00e9i och original Stempelen aus verschiddene Gemengen aus Frankr\u00e4ich an aus der Belsch, d\u00e9i hie benotzt huet, wann n\u00e9ideg. D\u2019Resistenzler konnten sech esou och \u00ebnner falscher Identit\u00e9it beweegen, fir manner opzefalen. Hien huet och mat senge Kontakter an der belscher Resistenz zesummegeschafft, fir m\u00e9i grouss Quantit\u00e9ite vu gef\u00e4lschten Identit\u00e9iten hierzestellen, fir d\u00e9i, d\u00e9i hien iwwer d\u2019Grenz gehollef huet. <\/p>\n\n

Am Oktober 1941 ass et der LPL esouguer gelongen, Waffen aus dem Policeb\u00fcro zu Dikrech (dee vun den D\u00e4itsche besat war) erauszekr\u00e9ien.Am Oktober 1941 huet Nazi-D\u00e4itschland versicht, L\u00ebtzebuerg duerch e forc\u00e9ierte Referendum (\u201cPersonenstandsaufnahme\u201d) unzeschl\u00e9issen. Trotz dem Drock vun den d\u00e4itsche Besatzer an der VdB huet d\u2019l\u00ebtzebuergesch Resistenz eng staark Campagne do derg\u00e9int gestart. Resistenzler, dor\u00ebnner de Pierre Schon, hu Pamphlete g\u00e9int de Referendum geschmuggelt a verdeelt, d\u00e9i vum Dr\u00e9cker Loquet zu Br\u00e9issel produz\u00e9iert goufen a vum Alphonse Rodesch geliwwert goufen. De Referendum huet net dat Resultat bruecht, wat d\u2019Nazien sech erwaart haten, a gouf esou e kloert Zeeche vum Widderstand an der Ofleenung vun der Nazi-Herrschaft duerch d\u2019l\u00ebtzebuergesch Bev\u00eblkerung. Aus Protest hu vill Leit weider L\u00ebtzebuergesch geschwat, trotz Verbuet, an e puer hunn hir d\u00e4itsch Identit\u00e9itskaarte symbolesch zerrass als Form vu passivem Widderstand. <\/p>\n\n

\n
Weider<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Foto: De Pierre (ganz riets) br\u00e9ngt Fl\u00fcchtlingen no enger Nuecht an enger Scheier iwwer d\u2019Grenz an d\u2019Belsch. \u00a9 L.P.P.D. Ee […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4471,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-3077","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3077"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4474,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3077\/revisions\/4474"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pierre-schon.lu\/lu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}